Phân Biệt Sốt Xuất Huyết Và Sốt Virus: Những Dấu Hiệu Dễ Nhầm Lẫn

Sốt cao, đau đầu, mệt mỏi và đau nhức cơ thể là những biểu hiện có thể xuất hiện ở cả sốt xuất huyết lẫn nhiều bệnh do virus thông thường. Chính sự giống nhau này khiến không ít người nhầm sốt xuất huyết với “sốt virus” và chủ quan theo dõi tại nhà.

Trong những ngày đầu, việc phân biệt hai tình trạng chỉ dựa trên triệu chứng đôi khi không dễ. Tuy nhiên, một số đặc điểm về biểu hiện, diễn tiến bệnh và các dấu hiệu cảnh báo có thể giúp người bệnh nhận biết nguy cơ tốt hơn.

Đặc biệt với sốt xuất huyết, thời điểm bắt đầu hạ sốt chưa chắc đồng nghĩa với đã hồi phục. Vì vậy, điều quan trọng không phải chỉ là xác định tên bệnh mà còn phải biết những biểu hiện nào cần được theo dõi sát và khi nào nên đến cơ sở y tế.

Sốt virus là gì?

Sốt virus là cách gọi chung cho tình trạng cơ thể bị sốt do nhiễm virus.

Có rất nhiều loại virus khác nhau có thể gây sốt. Tùy loại virus, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng khác nhau.

Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Sốt.
• Mệt mỏi.
• Đau đầu.
• Đau cơ.
• Đau họng.
• Ho.
• Sổ mũi.
• Nghẹt mũi.
• Chán ăn.
• Có thể phát ban.

Ở nhiều trường hợp nhẹ, sức khỏe có thể dần cải thiện sau vài ngày nếu người bệnh nghỉ ngơi, uống đủ nước và chăm sóc phù hợp.

Tuy nhiên, “sốt virus” là một khái niệm khá rộng. Không nên mặc định mọi trường hợp sốt đều là sốt virus nhẹ.

Sốt xuất huyết là gì?

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra.

Bệnh lây truyền chủ yếu thông qua muỗi Aedes nhiễm virus, đặc biệt là muỗi Aedes aegypti hay còn gọi là muỗi vằn.

Người mắc sốt xuất huyết có thể xuất hiện:

• Sốt cao.
• Đau đầu.
• Đau sau hốc mắt.
• Đau cơ và khớp.
• Mệt mỏi nhiều.
• Buồn nôn.
• Phát ban.
• Một số trường hợp có biểu hiện xuất huyết.

Ở giai đoạn đầu, các dấu hiệu này có thể khá giống nhiều bệnh do virus khác nên người bệnh rất dễ nhầm lẫn.

Vì sao sốt xuất huyết và sốt virus dễ bị nhầm?

Nguyên nhân chủ yếu là vì cả hai đều có thể bắt đầu bằng những triệu chứng không đặc hiệu.

Ví dụ:

• Sốt.
• Đau đầu.
• Mệt mỏi.
• Chán ăn.
• Đau nhức toàn thân.
• Buồn nôn.

Nếu chỉ dựa vào việc “bị sốt và mệt”, gần như không thể tự khẳng định đó là sốt xuất huyết hay một bệnh virus khác.

Ngoài ra, cả sốt xuất huyết và một số loại sốt virus đều có thể gây phát ban nên chỉ nhìn vào da cũng chưa đủ để phân biệt.

Sốt xuất huyết và sốt virus giống nhau ở điểm nào?

Đều có thể gây sốt cao

Cả hai tình trạng đều có thể khiến nhiệt độ cơ thể tăng cao.

Người bệnh có thể cảm thấy nóng, rét run, đau đầu và mệt mỏi.

Mức độ sốt không phải tiêu chí duy nhất để xác định bệnh.

Đều có thể gây đau nhức cơ thể

Sốt xuất huyết và nhiều bệnh do virus đều có thể khiến người bệnh:

• Đau cơ.
• Đau khớp.
• Đau lưng.
• Đau đầu.
• Mệt mỏi.

Do vậy, triệu chứng đau nhức cơ thể đơn thuần chưa giúp phân biệt rõ.

Đều có thể gây phát ban

Phát ban không phải dấu hiệu riêng của sốt xuất huyết.

Một số bệnh virus khác cũng có thể gây các vùng ban đỏ trên da.

Điều cần chú ý là loại ban, thời điểm xuất hiện và các triệu chứng đi kèm.

Đều có thể gây chán ăn và buồn nôn

Khi cơ thể đang chống lại tình trạng nhiễm virus, người bệnh có thể:

• Không muốn ăn.
• Buồn nôn.
• Mệt mỏi.
• Uống nước kém.

Nếu nôn liên tục hoặc không thể uống được nước thì cần được đánh giá y tế.

Phân biệt sốt xuất huyết và sốt virus qua các dấu hiệu

Không có một triệu chứng riêng lẻ nào giúp khẳng định chính xác tuyệt đối. Tuy nhiên, các đặc điểm dưới đây có thể giúp định hướng.

1. Triệu chứng đường hô hấp

Sốt virus

Nhiều trường hợp sốt do virus đường hô hấp thường đi kèm:

• Ho.
• Đau họng.
• Sổ mũi.
• Nghẹt mũi.
• Hắt hơi.

Đây là những triệu chứng khá phổ biến ở các bệnh virus đường hô hấp.

Sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết thường không nổi bật bằng triệu chứng ho, sổ mũi hay đau họng.

Người bệnh có thể sốt cao, đau đầu và đau nhức nhiều nhưng không có biểu hiện cảm cúm rõ rệt.

Tuy nhiên, không nên dựa vào tiêu chí này để loại trừ hoàn toàn sốt xuất huyết.

2. Đau sau hốc mắt

Đau sau hốc mắt là một trong những biểu hiện thường được nhắc đến ở sốt xuất huyết.

Người bệnh có thể cảm thấy:

• Đau sâu phía sau mắt.
• Đau tăng khi chuyển động mắt.
• Khó chịu khi nhìn ánh sáng.

Triệu chứng này không xuất hiện ở tất cả bệnh nhân, nhưng nếu có kèm sốt cao và đau nhức toàn thân thì cần lưu ý.

3. Mức độ đau nhức cơ thể

Sốt xuất huyết có thể gây đau cơ, đau khớp và cảm giác đau nhức toàn thân khá rõ.

Người bệnh đôi khi cảm thấy cơ thể rất mệt, nặng nề và không muốn vận động.

Sốt virus thông thường cũng có thể gây đau nhức nhưng mức độ khác nhau tùy loại virus.

4. Chấm đỏ và biểu hiện xuất huyết

Đây là nhóm dấu hiệu cần đặc biệt chú ý.

Người mắc sốt xuất huyết có thể xuất hiện:

• Chấm đỏ trên da.
• Chảy máu cam.
• Chảy máu chân răng.
• Dễ bầm tím.
• Xuất huyết bất thường.

Trong trường hợp nặng hơn có thể xuất hiện:

• Nôn ra máu.
• Đi ngoài ra máu.
• Đi ngoài phân đen.

Sốt virus thông thường ít có xu hướng gây các biểu hiện xuất huyết kiểu này.

Nếu người đang sốt xuất hiện chảy máu bất thường, nên đi khám.

5. Phát ban

Sốt virus

Một số bệnh virus có thể gây phát ban với nhiều hình dạng và mức độ khác nhau.

Ban có thể xuất hiện khi đang sốt hoặc sau khi nhiệt độ giảm.

Sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết cũng có thể gây phát ban hoặc da đỏ.

Tuy nhiên, không phải người bệnh nào cũng xuất hiện ban.

Do đó:

Có phát ban chưa chắc là sốt xuất huyết, và không có phát ban cũng chưa chắc loại trừ sốt xuất huyết.

6. Diễn tiến sau khi hạ sốt

Đây là một trong những điểm quan trọng nhất cần lưu ý.

Sốt virus thông thường

Ở nhiều bệnh virus nhẹ, khi nhiệt độ bắt đầu giảm, người bệnh thường:

• Đỡ mệt hơn.
• Ăn uống tốt hơn.
• Tỉnh táo hơn.
• Cơ thể dần hồi phục.

Sốt xuất huyết

Trong sốt xuất huyết, thời điểm hạ sốt vẫn có thể là giai đoạn cần theo dõi đặc biệt.

Một số dấu hiệu nguy hiểm có thể xuất hiện lúc người bệnh không còn sốt cao.

Nếu sau khi hạ sốt mà xuất hiện:

• Đau bụng nhiều.
• Nôn liên tục.
• Mệt lả.
• Lừ đừ.
• Chảy máu bất thường.
• Tay chân lạnh.
• Khó thở.

cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế.

Bảng phân biệt nhanh sốt xuất huyết và sốt virus

Sốt virus thường gặp:

• Có thể kèm ho.
• Có thể đau họng.
• Có thể sổ mũi hoặc nghẹt mũi.
• Có thể phát ban.
• Đa số trường hợp nhẹ dần khi hạ sốt.
• Ít gặp xuất huyết bất thường.

Sốt xuất huyết thường cần lưu ý:

• Sốt cao đột ngột.
• Đau đầu nhiều.
• Đau sau hốc mắt.
• Đau cơ, đau khớp rõ.
• Có thể có ban hoặc chấm đỏ.
• Có thể chảy máu bất thường.
• Cần theo dõi sát khi bắt đầu hạ sốt.
• Có thể xuất hiện đau bụng, nôn nhiều hoặc mệt lả khi bệnh diễn tiến nặng.

Có thể dựa vào phát ban để phân biệt không?

Không nên.

Đây là sai lầm rất phổ biến.

Phát ban có thể xuất hiện trong nhiều bệnh khác nhau, bao gồm cả sốt virus và sốt xuất huyết.

Mặt khác, không phải người mắc sốt xuất huyết nào cũng có phát ban rõ ràng.

Do vậy, cần xem xét toàn bộ triệu chứng chứ không chỉ tập trung vào biểu hiện ngoài da.

Sốt xuất huyết có luôn làm giảm tiểu cầu không?

Trong quá trình mắc sốt xuất huyết, số lượng tiểu cầu có thể giảm.

Tuy nhiên, mức tiểu cầu thay đổi theo từng thời điểm và từng người.

Không nên chỉ nhìn vào một kết quả xét nghiệm đơn lẻ để kết luận mức độ bệnh.

Bác sĩ thường phải kết hợp nhiều yếu tố như:

• Ngày mắc bệnh.
• Triệu chứng lâm sàng.
• Tiểu cầu.
• Hematocrit.
• Tình trạng chảy máu.
• Huyết áp.
• Lượng nước tiểu.
• Mức độ tỉnh táo.

Do đó, xét nghiệm có vai trò hỗ trợ nhưng cần được đánh giá trong bối cảnh tổng thể.

Có thể tự phân biệt sốt xuất huyết và sốt virus tại nhà không?

Bạn có thể quan sát các biểu hiện để nhận biết nguy cơ, nhưng không nên tự chẩn đoán chắc chắn.

Trong những ngày đầu, hai tình trạng có thể rất giống nhau.

Thậm chí người bị sốt xuất huyết có thể chưa có:

• Chấm đỏ.
• Chảy máu.
• Giảm tiểu cầu rõ.
• Biểu hiện đặc trưng.

Nếu chỉ chờ đến khi xuất hiện dấu hiệu rõ ràng mới đi khám, người bệnh có thể bỏ lỡ giai đoạn cần được theo dõi.

Khi nào nên nghi ngờ sốt xuất huyết?

Nên tăng mức độ cảnh giác nếu người bệnh:

• Sốt cao đột ngột.
• Đau đầu nhiều.
• Đau sau hốc mắt.
• Đau mỏi cơ thể rõ.
• Không có triệu chứng hô hấp nổi bật.
• Có ban hoặc chấm đỏ.
• Đang sống trong khu vực có nhiều trường hợp sốt xuất huyết.
• Trong nhà hoặc khu vực xung quanh có người mắc bệnh.
• Bắt đầu mệt hơn khi đang hạ sốt.

Những yếu tố này không khẳng định chắc chắn sốt xuất huyết nhưng là lý do hợp lý để đi khám và được đánh giá.

Khi nào sốt virus thường có thể theo dõi tại nhà?

Một số trường hợp sốt virus nhẹ có thể được theo dõi tại nhà nếu người bệnh:

• Tỉnh táo.
• Uống được nước.
• Ăn được.
• Không khó thở.
• Không đau bụng nhiều.
• Không nôn liên tục.
• Không chảy máu bất thường.
• Tình trạng sức khỏe đang cải thiện.

Tuy nhiên, trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền cần thận trọng hơn.

Nếu không chắc chắn về nguyên nhân sốt, nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế.

Khi nào cần đi khám?

Nên đi khám nếu:

• Sốt cao kéo dài.
• Sốt nhiều ngày không giảm.
• Mệt nhiều.
• Đau đầu dữ dội.
• Đau sau hốc mắt.
• Có phát ban bất thường.
• Có chấm đỏ trên da.
• Khó phân biệt sốt virus và sốt xuất huyết.
• Có yếu tố dịch tễ sốt xuất huyết.
• Người bệnh thuộc nhóm có nguy cơ cao.

Đi khám sớm giúp bác sĩ đánh giá xem có cần làm xét nghiệm và theo dõi thêm hay không.

Dấu hiệu nguy hiểm cần đến cơ sở y tế ngay

Không nên tiếp tục theo dõi tại nhà nếu người bệnh xuất hiện một trong các biểu hiện sau:

• Đau bụng nhiều.
• Nôn liên tục.
• Nôn ra máu.
• Chảy máu mũi nhiều.
• Chảy máu chân răng bất thường.
• Đi ngoài ra máu.
• Đi ngoài phân đen.
• Lừ đừ.
• Vật vã.
• Mệt lả.
• Khó thở.
• Thở nhanh.
• Tay chân lạnh.
• Da tái.
• Không uống được nước.
• Đi tiểu ít.
• Tình trạng xấu đi sau khi vừa hạ sốt.

Đây là những dấu hiệu cần được đánh giá y tế sớm.

Bị sốt nên làm gì trong lúc theo dõi?

Uống đủ nước

Người bị sốt dễ mất nước do:

• Nhiệt độ cơ thể tăng.
• Ra nhiều mồ hôi.
• Ăn uống kém.
• Có thể nôn.

Nên uống nước thành nhiều lần trong ngày.

Nghỉ ngơi

Hạn chế:

• Lao động nặng.
• Tập thể dục cường độ cao.
• Thức khuya.

Nghỉ ngơi giúp cơ thể có điều kiện phục hồi.

Theo dõi nhiệt độ

Nên ghi lại:

• Ngày bắt đầu sốt.
• Nhiệt độ.
• Thời điểm hạ sốt.
• Các triệu chứng mới xuất hiện.

Thông tin này có thể giúp ích khi đi khám.

Theo dõi lượng nước tiểu

Đi tiểu ít bất thường có thể là dấu hiệu cơ thể đang thiếu nước hoặc tình trạng sức khỏe không ổn định.

Nếu lượng nước tiểu giảm rõ dù đã uống nước, nên đi khám.

Những sai lầm thường gặp khi phân biệt sốt xuất huyết và sốt virus

Sai lầm 1: Có ho thì chắc chắn không phải sốt xuất huyết

Không nên kết luận như vậy.

Các biểu hiện của bệnh không phải lúc nào cũng xuất hiện hoàn toàn theo một khuôn mẫu.

Ho hoặc đau họng có thể do một tình trạng khác xuất hiện đồng thời.

Sai lầm 2: Không có chấm đỏ thì không phải sốt xuất huyết

Không đúng.

Người mắc sốt xuất huyết có thể chưa xuất hiện chấm đỏ hoặc xuất huyết trong giai đoạn đầu.

Sai lầm 3: Hạ sốt là đã khỏi

Đây là một trong những sai lầm đáng lưu ý nhất.

Nếu là sốt xuất huyết, giai đoạn sau khi bắt đầu hạ sốt vẫn cần được theo dõi sát.

Sai lầm 4: Phát ban chắc chắn là sốt xuất huyết

Nhiều bệnh virus có thể gây phát ban.

Phát ban đơn thuần không đủ để chẩn đoán.

Sai lầm 5: Tiểu cầu bình thường thì không phải sốt xuất huyết

Kết quả xét nghiệm phụ thuộc vào thời điểm thực hiện.

Không nên tự loại trừ bệnh chỉ dựa vào một lần xét nghiệm.

Câu hỏi thường gặp

Sốt virus có phát ban không?

Có.

Một số loại virus có thể gây phát ban trong quá trình mắc bệnh. Vì vậy, phát ban không phải dấu hiệu đặc hiệu chỉ có ở sốt xuất huyết.

Sốt xuất huyết có ho không?

Ho không phải triệu chứng nổi bật của sốt xuất huyết.

Tuy nhiên, không thể loại trừ hoàn toàn sốt xuất huyết chỉ vì người bệnh có ho.

Sốt xuất huyết có sổ mũi không?

Sổ mũi thường gợi ý nhiều hơn đến các bệnh đường hô hấp do virus.

Sốt xuất huyết thường không nổi bật bởi triệu chứng này.

Hết sốt có phải sốt virus đang khỏi không?

Ở nhiều trường hợp sốt virus nhẹ, hạ sốt đi kèm cải thiện sức khỏe là dấu hiệu tốt.

Tuy nhiên, nếu chưa xác định được nguyên nhân sốt thì vẫn nên theo dõi các triệu chứng khác.

Sốt xuất huyết ngày nào nguy hiểm?

Không có một ngày duy nhất áp dụng cho tất cả mọi người.

Tuy nhiên, sau vài ngày sốt và đặc biệt vào thời điểm bắt đầu hạ sốt là giai đoạn cần theo dõi sát các dấu hiệu cảnh báo.

Có cần xét nghiệm khi nghi sốt xuất huyết không?

Bác sĩ sẽ quyết định có cần xét nghiệm hay không dựa trên ngày bệnh, triệu chứng và tình trạng cụ thể.

Không nên tự làm xét nghiệm rồi diễn giải kết quả mà không kết hợp với thăm khám.

Kết luận

Sốt xuất huyết và sốt virus có nhiều triệu chứng giống nhau, đặc biệt trong những ngày đầu của bệnh.

Sốt, đau đầu, mệt mỏi, đau nhức cơ thể và thậm chí phát ban đều có thể xuất hiện ở cả hai tình trạng.

Một số dấu hiệu như đau sau hốc mắt, xuất huyết bất thường, đau bụng, nôn liên tục và tình trạng xấu đi sau khi hạ sốt khiến người bệnh cần cảnh giác nhiều hơn với sốt xuất huyết.

Quan trọng nhất là không cố tự chẩn đoán chỉ dựa trên một triệu chứng. Nếu sốt kéo dài, cơ thể mệt nhiều hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, nên đến cơ sở y tế để được đánh giá và theo dõi phù hợp.