Viêm Họng Kéo Dài Là Do Đâu? 8 Nguyên Nhân Thường Gặp Cần Lưu Ý

Đau rát họng là triệu chứng rất phổ biến và thường xuất hiện khi thời tiết thay đổi, mắc cảm lạnh, cúm hoặc nhiễm trùng đường hô hấp. Trong nhiều trường hợp, triệu chứng có thể tự cải thiện sau vài ngày.

Tuy nhiên, nếu tình trạng viêm họng kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc đau họng không có xu hướng giảm, nguyên nhân đôi khi không chỉ đơn giản là cảm cúm thông thường.

Viêm họng lâu ngày có thể liên quan đến nhiễm virus, vi khuẩn, dị ứng, trào ngược dạ dày, khói thuốc hoặc nhiều yếu tố khác.

Việc xác định đúng nguyên nhân giúp người bệnh có hướng chăm sóc phù hợp và tránh tự sử dụng thuốc không cần thiết.

Viêm họng kéo dài là gì?

Viêm họng là tình trạng vùng họng bị kích ứng hoặc viêm.

Người bệnh thường cảm thấy:

• Đau họng.
• Rát họng.
• Ngứa họng.
• Khó chịu khi nuốt.
• Khàn tiếng.
• Ho.

Viêm họng cấp tính thường xuất hiện trong thời gian ngắn và cải thiện khi nguyên nhân gây bệnh được kiểm soát.

Ngược lại, tình trạng đau họng kéo dài nhiều ngày, liên tục tái phát hoặc tồn tại trong nhiều tuần có thể cần được đánh giá kỹ hơn.

Không có một khoảng thời gian cố định áp dụng cho mọi trường hợp, nhưng nếu đau họng kéo dài quá lâu so với một đợt cảm cúm thông thường hoặc triệu chứng ngày càng nặng, nên đi khám.

8 nguyên nhân viêm họng kéo dài thường gặp

1. Nhiễm virus

Virus là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm họng.

Các bệnh do virus có thể đi kèm:

• Cảm lạnh.
• Cúm.
• Các bệnh nhiễm virus đường hô hấp khác.

Người bệnh thường có thêm các triệu chứng như:

• Ho.
• Sổ mũi.
• Nghẹt mũi.
• Hắt hơi.
• Sốt.
• Mệt mỏi.

Trong phần lớn trường hợp, viêm họng do virus sẽ tự cải thiện khi cơ thể hồi phục.

Tuy nhiên, ho và kích ứng họng đôi khi có thể kéo dài thêm sau khi những triệu chứng khác đã giảm.

Nếu đau họng vẫn dai dẳng hoặc trở nên nghiêm trọng hơn, cần cân nhắc nguyên nhân khác.

2. Nhiễm vi khuẩn

Một số trường hợp viêm họng có thể do vi khuẩn.

Người bệnh có thể xuất hiện:

• Đau họng rõ.
• Sốt.
• Đau khi nuốt.
• Hạch vùng cổ sưng đau.
• Amidan sưng.
• Có thể xuất hiện mảng trắng hoặc dịch ở vùng amidan.

Khác với nhiều trường hợp do virus, một số nhiễm khuẩn có thể cần điều trị bằng kháng sinh khi bác sĩ xác định phù hợp.

Không nên tự mua kháng sinh chỉ dựa vào triệu chứng đau họng.

Sử dụng kháng sinh không đúng nguyên nhân có thể:

• Không giúp bệnh khỏi nhanh hơn.
• Gây tác dụng phụ.
• Làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh.

3. Viêm mũi dị ứng

Dị ứng có thể là nguyên nhân khiến họng bị kích ứng kéo dài.

Khi bị viêm mũi dị ứng, người bệnh thường có:

• Hắt hơi.
• Sổ mũi.
• Ngứa mũi.
• Nghẹt mũi.
• Ngứa mắt.
• Chảy nước mắt.

Dịch từ mũi có thể chảy xuống phía sau họng, gọi là chảy dịch mũi sau.

Tình trạng này có thể khiến người bệnh:

• Ngứa họng.
• Hắng giọng liên tục.
• Ho.
• Cảm giác có đờm trong họng.

Nếu dị ứng kéo dài, cảm giác viêm họng cũng có thể tồn tại dai dẳng.

4. Chảy dịch mũi sau

Chảy dịch mũi sau không chỉ xảy ra do dị ứng.

Nó còn có thể liên quan đến:

• Cảm lạnh.
• Viêm xoang.
• Viêm mũi.
• Không khí lạnh.
• Một số tác nhân kích thích.

Khi dịch chảy liên tục xuống cổ họng, niêm mạc họng có thể bị kích ứng.

Người bệnh thường cảm thấy:

• Có gì đó vướng trong họng.
• Phải hắng giọng thường xuyên.
• Ho, đặc biệt khi nằm.
• Đau hoặc ngứa họng vào buổi sáng.

Nếu đau họng đi kèm nghẹt mũi kéo dài hoặc đau vùng xoang, nên cân nhắc nguyên nhân từ mũi xoang.

5. Trào ngược dạ dày thực quản

Không phải viêm họng kéo dài nào cũng bắt nguồn từ hệ hô hấp.

Trào ngược dạ dày thực quản có thể khiến axit hoặc dịch từ dạ dày đi ngược lên thực quản và vùng họng.

Điều này có thể gây:

• Đau rát họng.
• Khàn tiếng.
• Ho khan.
• Cảm giác vướng ở cổ.
• Hắng giọng.
• Ợ chua.
• Ợ nóng.

Một số người bị trào ngược nhưng không có triệu chứng ợ nóng rõ ràng.

Đau họng do trào ngược thường có thể:

• Nặng hơn vào buổi sáng.
• Xuất hiện sau khi ăn no.
• Tăng khi nằm ngay sau ăn.

Nếu viêm họng kéo dài đi kèm các dấu hiệu này, nguyên nhân tiêu hóa cần được xem xét.

6. Khói thuốc và ô nhiễm không khí

Niêm mạc họng rất nhạy cảm với các chất kích thích trong không khí.

Các yếu tố có thể gây đau họng kéo dài gồm:

• Khói thuốc lá.
• Khói thuốc lá thụ động.
• Bụi.
• Khói xe.
• Hóa chất.
• Mùi sơn.
• Không khí ô nhiễm.

Người hút thuốc thường xuyên có thể bị:

• Ho kéo dài.
• Khàn tiếng.
• Đau họng.
• Nhiều đờm.

Ngay cả người không hút thuốc nhưng thường xuyên hít khói thuốc cũng có thể bị kích ứng đường hô hấp.

Nếu triệu chứng xuất hiện nhiều khi ở môi trường cụ thể và giảm khi rời khỏi đó, cần chú ý yếu tố môi trường.

7. Không khí quá khô hoặc sử dụng giọng nói quá nhiều

Không khí khô có thể làm niêm mạc họng mất độ ẩm và dễ kích ứng.

Tình trạng này thường gặp khi:

• Ngồi phòng điều hòa lâu.
• Thời tiết hanh khô.
• Uống không đủ nước.
• Ngủ há miệng do nghẹt mũi.

Người sử dụng giọng nói nhiều cũng có thể đau họng kéo dài.

Ví dụ:

• Giáo viên.
• Nhân viên tư vấn.
• Ca sĩ.
• Người phải nói lớn nhiều giờ.

Nói quá nhiều hoặc la hét có thể gây căng dây thanh và kích ứng vùng họng.

8. Các vấn đề kéo dài ở amidan hoặc thanh quản

Một số người bị viêm amidan tái phát nhiều lần hoặc các vấn đề khác ở vùng họng và thanh quản.

Triệu chứng có thể bao gồm:

• Đau họng tái đi tái lại.
• Khó nuốt.
• Khàn tiếng kéo dài.
• Hơi thở có mùi.
• Amidan sưng.
• Cảm giác vướng trong cổ.

Nếu đau họng hoặc khàn tiếng kéo dài bất thường, đặc biệt không có dấu hiệu cảm cúm, nên được bác sĩ tai mũi họng kiểm tra.

Viêm họng kéo dài có nguy hiểm không?

Phần lớn các nguyên nhân gây viêm họng không quá nghiêm trọng.

Tuy nhiên, triệu chứng kéo dài là dấu hiệu không nên bỏ qua vì có thể phản ánh:

• Nhiễm trùng chưa được kiểm soát.
• Dị ứng kéo dài.
• Viêm xoang.
• Trào ngược.
• Tổn thương do hút thuốc.
• Các vấn đề ở amidan hoặc thanh quản.

Quan trọng hơn, một số bệnh lý ít gặp nhưng nghiêm trọng hơn cũng có thể biểu hiện bằng đau họng hoặc khàn tiếng kéo dài.

Vì vậy, nếu triệu chứng tồn tại bất thường, nên tìm nguyên nhân thay vì chỉ liên tục sử dụng thuốc ngậm hoặc thuốc giảm đau.

Viêm họng kéo dài bao lâu thì nên đi khám?

Nên cân nhắc đi khám nếu đau họng:

• Kéo dài nhiều ngày không cải thiện.
• Tái phát thường xuyên.
• Ngày càng nặng.
• Ảnh hưởng đến ăn uống.
• Đi kèm khàn tiếng kéo dài.

Đặc biệt nên đi khám sớm nếu không có dấu hiệu cảm cúm nhưng đau họng vẫn tồn tại trong thời gian dài.

Dấu hiệu viêm họng cần đi khám sớm

Không nên tiếp tục tự theo dõi nếu xuất hiện:

• Sốt cao kéo dài.
• Đau họng dữ dội.
• Khó nuốt.
• Không uống được nước.
• Khó thở.
• Sưng vùng cổ.
• Chảy dãi do không nuốt được.
• Mệt lả.
• Phát ban bất thường.
• Đau tai nhiều.
• Ho ra máu.
• Khàn tiếng kéo dài.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân.

Đây là những dấu hiệu cần được bác sĩ đánh giá.

Vì sao viêm họng uống thuốc mãi không khỏi?

Có nhiều nguyên nhân.

Dùng thuốc không đúng nguyên nhân

Ví dụ, nếu đau họng do:

• Dị ứng.
• Trào ngược.
• Không khí khô.

thì việc chỉ dùng thuốc trị cảm có thể không giải quyết được nguyên nhân.

Tự dùng kháng sinh

Nếu viêm họng do virus, kháng sinh sẽ không tiêu diệt virus.

Do đó, dùng kháng sinh không phù hợp có thể khiến người bệnh nghĩ rằng "thuốc không có tác dụng".

Vẫn tiếp xúc với tác nhân kích thích

Nếu tiếp tục:

• Hút thuốc.
• Hít khói thuốc.
• Nói quá nhiều.
• Tiếp xúc bụi.

niêm mạc họng khó có thời gian phục hồi.

Không điều trị bệnh nền

Ví dụ, người bị trào ngược nhưng chỉ dùng thuốc ngậm họng sẽ dễ tái phát vì nguyên nhân chính vẫn còn.

Viêm họng kéo dài có phải viêm họng mãn tính không?

Không phải lúc nào cũng vậy.

Viêm họng kéo dài có thể là hậu quả tạm thời của một đợt nhiễm virus hoặc kích ứng.

Trong khi đó, viêm họng mạn tính thường liên quan đến tình trạng kích ứng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.

Một số yếu tố có thể liên quan đến viêm họng mạn tính gồm:

• Hút thuốc.
• Ô nhiễm không khí.
• Dị ứng.
• Trào ngược.
• Viêm mũi xoang kéo dài.

Để xác định nguyên nhân chính xác, bác sĩ cần dựa trên triệu chứng và khám vùng họng.

Đau họng kéo dài nhưng không sốt là do đâu?

Đau họng không kèm sốt có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân không phải nhiễm trùng cấp tính.

Ví dụ:

• Dị ứng.
• Chảy dịch mũi sau.
• Trào ngược.
• Hút thuốc.
• Không khí khô.
• Nói quá nhiều.

Nếu đau họng kéo dài nhưng không sốt, không có triệu chứng cảm cúm rõ, cần chú ý đến các nguyên nhân này.

Viêm họng kéo dài kèm ho là bệnh gì?

Đau họng kèm ho kéo dài có thể gặp trong:

• Nhiễm virus.
• Viêm mũi dị ứng.
• Chảy dịch mũi sau.
• Viêm xoang.
• Trào ngược.
• Kích ứng do khói thuốc.

Đặc điểm cơn ho cũng có thể giúp định hướng.

Ví dụ:

• Ho nhiều khi nằm có thể liên quan đến dịch mũi sau hoặc trào ngược.
• Ho khi tiếp xúc bụi có thể liên quan đến dị ứng.
• Ho kèm sốt cao có thể liên quan đến nhiễm trùng.

Viêm họng kéo dài kèm khàn tiếng có đáng lo không?

Khàn tiếng có thể xuất hiện khi:

• Cảm cúm.
• Viêm thanh quản.
• Nói quá nhiều.
• Trào ngược.
• Hút thuốc.

Thông thường, khàn tiếng do cảm cúm sẽ cải thiện khi bệnh khỏi.

Nếu khàn tiếng kéo dài nhiều tuần, tái phát liên tục hoặc ngày càng nặng, nên khám tai mũi họng để kiểm tra thanh quản.

Đặc biệt người hút thuốc lâu năm không nên bỏ qua khàn tiếng kéo dài.

Viêm họng kéo dài nên làm gì tại nhà?

Nếu triệu chứng nhẹ và chưa có dấu hiệu nguy hiểm, một số biện pháp có thể giúp giảm khó chịu.

Uống đủ nước

Nước giúp giữ ẩm niêm mạc họng.

Nên uống đều trong ngày.

Có thể sử dụng:

• Nước lọc.
• Nước ấm.
• Canh.
• Súp.

Súc miệng bằng nước muối

Nước muối phù hợp có thể giúp làm sạch khoang miệng và giảm cảm giác khó chịu.

Không nên pha dung dịch quá mặn vì có thể gây kích ứng.

Giữ độ ẩm không khí

Nếu phòng quá khô, có thể cân nhắc duy trì độ ẩm phù hợp.

Đặc biệt người ngủ trong phòng điều hòa cả đêm có thể cảm thấy họng khô vào sáng hôm sau.

Hạn chế nói nhiều

Nếu giọng khàn hoặc họng đau, nên giảm sử dụng giọng nói.

Tránh:

• La hét.
• Hát lớn.
• Nói liên tục nhiều giờ.

Tránh khói thuốc

Khói thuốc có thể khiến niêm mạc họng khó phục hồi.

Người đang viêm họng nên tránh cả hút thuốc trực tiếp và hít khói thuốc thụ động.

Viêm họng nên ăn gì?

Nên ưu tiên thực phẩm mềm và dễ nuốt.

Ví dụ:

• Cháo.
• Súp.
• Canh.
• Trứng.
• Cá mềm.
• Rau củ nấu chín.
• Trái cây phù hợp.

Món ăn nên có nhiệt độ vừa phải.

Thực phẩm quá nóng có thể làm họng khó chịu hơn.

Viêm họng nên kiêng gì?

Không nhất thiết phải kiêng quá mức.

Tuy nhiên, nếu khiến triệu chứng nặng hơn, nên hạn chế:

• Đồ quá cay.
• Đồ quá nóng.
• Rượu bia.
• Thuốc lá.
• Thực phẩm quá cứng.
• Món nhiều dầu mỡ nếu đang trào ngược.

Nếu viêm họng liên quan đến trào ngược, có thể cần hạn chế thêm những món dễ kích thích triệu chứng ở từng người.

Có nên dùng kháng sinh khi viêm họng kéo dài?

Không nên tự dùng kháng sinh.

Kháng sinh chỉ có tác dụng đối với một số nhiễm khuẩn.

Trong khi đó, viêm họng có thể do:

• Virus.
• Dị ứng.
• Trào ngược.
• Khói thuốc.
• Không khí khô.

Với các nguyên nhân này, kháng sinh không giải quyết được vấn đề.

Bác sĩ sẽ quyết định có cần kháng sinh hay không dựa trên thăm khám và đôi khi cần xét nghiệm phù hợp.

Có nên dùng thuốc ngậm đau họng liên tục?

Thuốc ngậm có thể giúp giảm triệu chứng tạm thời ở một số người.

Tuy nhiên, nếu đau họng kéo dài nhiều ngày hoặc thường xuyên quay lại, chỉ dùng thuốc ngậm không đủ.

Quan trọng là xác định nguyên nhân.

Ví dụ:

Nếu đau họng do trào ngược, việc điều chỉnh thói quen ăn uống và kiểm soát trào ngược thường quan trọng hơn.

Nếu do dị ứng, cần kiểm soát yếu tố gây dị ứng.

Làm thế nào để hạn chế viêm họng tái phát?

Uống đủ nước

Giữ cơ thể đủ nước giúp niêm mạc họng không quá khô.

Giữ vệ sinh tay

Rửa tay giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm virus đường hô hấp.

Tránh hút thuốc

Đây là một trong những biện pháp quan trọng để bảo vệ họng và đường hô hấp.

Điều trị các bệnh mũi xoang

Nếu thường xuyên nghẹt mũi hoặc viêm xoang, điều trị đúng có thể giúp giảm tình trạng dịch chảy xuống họng.

Kiểm soát trào ngược

Có thể áp dụng:

• Không ăn quá no.
• Hạn chế nằm ngay sau ăn.
• Theo dõi các món làm triệu chứng tăng.
• Duy trì cân nặng hợp lý.

Hạn chế lạm dụng giọng nói

Người thường xuyên sử dụng giọng nói nên có khoảng nghỉ phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Viêm họng kéo dài 1 tuần có sao không?

Viêm họng do virus có thể kéo dài trong một khoảng thời gian nhất định.

Nếu sau khoảng một tuần triệu chứng đang giảm dần thì có thể tiếp tục theo dõi.

Nếu không cải thiện, ngày càng đau hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường thì nên đi khám.

Viêm họng kéo dài có phải ung thư không?

Phần lớn trường hợp viêm họng kéo dài không phải ung thư.

Có rất nhiều nguyên nhân phổ biến hơn như:

• Dị ứng.
• Trào ngược.
• Viêm xoang.
• Hút thuốc.
• Nhiễm trùng.

Tuy nhiên, đau họng hoặc khàn tiếng kéo dài bất thường, đặc biệt kèm sụt cân, ho ra máu hoặc nổi hạch vùng cổ, cần được bác sĩ đánh giá.

Viêm họng kéo dài có lây không?

Điều này phụ thuộc vào nguyên nhân.

Nếu do virus hoặc vi khuẩn, bệnh có thể lây trong một giai đoạn nhất định.

Nếu do:

• Dị ứng.
• Trào ngược.
• Không khí khô.
• Khói thuốc.

thì không phải bệnh lây nhiễm.

Viêm họng kéo dài uống nước lạnh được không?

Không phải tất cả người viêm họng đều bắt buộc phải kiêng hoàn toàn nước lạnh.

Nếu uống lạnh khiến họng khó chịu hoặc ho nhiều hơn thì nên tránh.

Có thể lựa chọn nước ở nhiệt độ dễ chịu với bản thân.

Đau họng buổi sáng nhưng ban ngày hết là do đâu?

Một số nguyên nhân có thể bao gồm:

• Ngủ há miệng.
• Không khí trong phòng khô.
• Nghẹt mũi.
• Trào ngược ban đêm.
• Chảy dịch mũi sau.

Nếu tình trạng lặp lại thường xuyên, nên tìm nguyên nhân.

Viêm họng kéo dài nên khám khoa nào?

Thông thường có thể khám:

• Tai mũi họng.
• Nội tổng quát.

Nếu triệu chứng gợi ý trào ngược, bác sĩ có thể đề nghị đánh giá thêm về tiêu hóa.

Khi nào cần đi khám ngay?

Cần đến cơ sở y tế sớm nếu đau họng kèm:

• Khó thở.
• Không nuốt được.
• Chảy dãi bất thường.
• Sưng cổ nhanh.
• Sốt cao kéo dài.
• Lừ đừ.
• Mất nước.
• Ho ra máu.
• Đau ngực.
• Tình trạng xấu đi nhanh.

Đặc biệt với trẻ nhỏ, khó thở hoặc không uống được nước là những biểu hiện cần được chú ý ngay.

Kết luận

Viêm họng kéo dài có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau chứ không chỉ do cảm lạnh.

Những nguyên nhân thường gặp bao gồm nhiễm virus, nhiễm khuẩn, dị ứng, chảy dịch mũi sau, trào ngược dạ dày, khói thuốc, không khí khô và các vấn đề kéo dài tại amidan hoặc thanh quản.

Nếu triệu chứng nhẹ, người bệnh có thể uống đủ nước, nghỉ ngơi, giữ ẩm họng và tránh các tác nhân kích thích.

Tuy nhiên, nếu viêm họng kéo dài không cải thiện, tái phát nhiều lần, kèm khàn tiếng lâu ngày, khó nuốt, khó thở hoặc các biểu hiện bất thường khác, nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì tiếp tục tự điều trị.

Lưu ý: Nội dung bài viết nhằm cung cấp thông tin tham khảo về sức khỏe, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị từ bác sĩ.