Nghẹt Mũi Kéo Dài Nhưng Không Cảm Cúm: Nguyên Nhân Có Thể Bạn Chưa Biết

Nghẹt mũi thường xuất hiện khi bị cảm lạnh, cúm hoặc viêm đường hô hấp. Tuy nhiên, không ít người bị nghẹt mũi kéo dài dù không sốt, không đau họng và cũng không có biểu hiện cảm cúm rõ ràng.

Có người chỉ nghẹt mũi về đêm, có người nghẹt một bên kéo dài, trong khi một số trường hợp cảm thấy mũi luôn bí dù đã thử nhiều cách làm thông mũi.

Thực tế, nghẹt mũi có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác ngoài cảm cúm như viêm mũi dị ứng, viêm xoang, lệch vách ngăn, polyp mũi, không khí khô hoặc việc sử dụng thuốc xịt mũi không đúng cách.

Phần lớn trường hợp không quá nguy hiểm, nhưng nếu nghẹt kéo dài nhiều tuần, ảnh hưởng giấc ngủ, khả năng ngửi hoặc xuất hiện các triệu chứng bất thường khác, người bệnh nên được kiểm tra để tìm nguyên nhân.

Nghẹt mũi là gì?

Bên trong mũi có hệ thống niêm mạc và các mạch máu.

Khi niêm mạc bị viêm hoặc các mạch máu giãn ra, mô bên trong mũi có thể sưng lên và làm đường thở hẹp lại.

Người bệnh thường cảm thấy:

• Khó thở bằng mũi.
• Mũi bị bí.
• Phải thở bằng miệng.
• Nghẹt một bên hoặc hai bên.
• Khó ngủ.
• Giảm khả năng ngửi.

Nghẹt mũi có thể xảy ra cùng dịch mũi hoặc đôi khi gần như không có dịch.

Nghẹt mũi kéo dài bao lâu được xem là bất thường?

Nghẹt mũi do cảm lạnh thông thường thường có xu hướng giảm dần khi cơ thể hồi phục.

Nếu triệu chứng:

• Kéo dài nhiều tuần.
• Liên tục tái phát.
• Không có dấu hiệu cảm cúm.
• Ngày càng nặng.

thì nên nghĩ đến các nguyên nhân khác.

Đặc biệt, nghẹt mũi kéo dài nhiều tháng không nên chỉ được xử lý bằng thuốc xịt thông mũi mà cần xác định nguyên nhân.

9 nguyên nhân nghẹt mũi kéo dài nhưng không cảm cúm

1. Viêm mũi dị ứng

Đây là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất.

Viêm mũi dị ứng xảy ra khi hệ miễn dịch phản ứng với các tác nhân trong môi trường như:

• Mạt bụi.
• Phấn hoa.
• Nấm mốc.
• Lông vật nuôi.
• Bụi trong nhà.

Ngoài nghẹt mũi, người bệnh thường có:

• Hắt hơi nhiều.
• Ngứa mũi.
• Nước mũi trong.
• Ngứa mắt.
• Chảy nước mắt.

Triệu chứng có thể tái phát mỗi khi tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng.

Nếu nghẹt mũi thường xuất hiện vào buổi sáng hoặc sau khi dọn phòng, dị ứng với bụi hoặc mạt bụi là một khả năng cần nghĩ đến.

2. Viêm xoang

Viêm xoang có thể gây nghẹt mũi dai dẳng.

Người bệnh có thể kèm:

• Đau hoặc nặng vùng mặt.
• Đau vùng trán.
• Đau quanh mắt.
• Dịch mũi kéo dài.
• Giảm khứu giác.
• Ho do dịch chảy xuống họng.

Viêm xoang kéo dài thường không nhất thiết gây sốt.

Nếu nghẹt mũi đi kèm đau mặt hoặc giảm ngửi, nên cân nhắc nguyên nhân từ xoang.

3. Lệch vách ngăn mũi

Vách ngăn là cấu trúc chia khoang mũi thành hai bên.

Nếu vách ngăn lệch nhiều, một bên đường thở có thể hẹp hơn.

Người bệnh thường cảm thấy:

• Nghẹt chủ yếu một bên.
• Khó thở khi nằm.
• Nghẹt tăng khi vận động.
• Dễ thở hơn khi đổi tư thế.

Lệch vách ngăn có thể có từ nhỏ hoặc xuất hiện sau chấn thương vùng mũi.

Không phải trường hợp nào cũng cần điều trị, nhưng nếu ảnh hưởng rõ đến hô hấp và giấc ngủ, nên khám tai mũi họng.

4. Polyp mũi

Polyp mũi là những khối mô mềm phát triển trong niêm mạc mũi hoặc xoang.

Polyp thường không đau nhưng nếu kích thước lớn có thể gây:

• Nghẹt mũi kéo dài.
• Giảm khả năng ngửi.
• Cảm giác nặng mặt.
• Chảy dịch mũi.
• Thở bằng miệng.

Polyp mũi thường liên quan đến tình trạng viêm mạn tính ở mũi xoang.

Nếu nghẹt kéo dài kèm giảm ngửi rõ, nên đi khám.

5. Viêm mũi không do dị ứng

Không phải mọi trường hợp nghẹt mũi đều do dị ứng.

Một số người có niêm mạc mũi rất nhạy cảm với:

• Khói thuốc.
• Mùi nước hoa.
• Hóa chất.
• Không khí lạnh.
• Thời tiết thay đổi.
• Thức ăn cay.
• Ô nhiễm.

Tình trạng này đôi khi được gọi là viêm mũi không do dị ứng.

Người bệnh có thể nghẹt hoặc chảy nước mũi nhưng không có dấu hiệu dị ứng rõ như ngứa mắt hoặc hắt hơi nhiều.

6. Không khí khô

Không khí quá khô có thể khiến niêm mạc mũi bị kích ứng.

Điều này thường gặp khi:

• Sử dụng điều hòa lâu.
• Ngủ trong phòng kín.
• Thời tiết hanh khô.
• Cơ thể thiếu nước.

Niêm mạc có thể bị khô, sưng và tạo cảm giác bí mũi.

Người bệnh thường thấy:

• Khô mũi.
• Khô họng.
• Nghẹt nhiều vào sáng sớm.
• Có thể chảy máu mũi nhẹ.

7. Khói thuốc và ô nhiễm không khí

Khói thuốc, bụi mịn và khí thải có thể gây kích ứng niêm mạc mũi kéo dài.

Người thường xuyên tiếp xúc có thể bị:

• Nghẹt mũi.
• Ho.
• Khô họng.
• Chảy dịch mũi.
• Khó chịu đường hô hấp.

Ngay cả người không hút thuốc nhưng thường xuyên hít khói thuốc thụ động cũng có thể gặp tình trạng tương tự.

8. Lạm dụng thuốc xịt giảm nghẹt mũi

Một số thuốc xịt thông mũi cho tác dụng rất nhanh.

Sau khi xịt, người bệnh cảm thấy đường thở mở ra rõ rệt.

Tuy nhiên, một số loại nếu sử dụng liên tục quá lâu có thể gây hiện tượng nghẹt mũi trở lại.

Khi đó người bệnh có thể rơi vào vòng lặp:

Nghẹt → xịt thuốc → thông mũi → vài giờ sau nghẹt lại → tiếp tục xịt.

Càng dùng kéo dài, việc ngừng thuốc có thể càng khó.

Nếu đang sử dụng thuốc xịt giảm nghẹt liên tục trong nhiều ngày, nên kiểm tra thành phần và tham khảo nhân viên y tế.

9. Thay đổi hormone hoặc một số tình trạng cơ thể

Sự thay đổi hormone có thể ảnh hưởng đến các mạch máu trong mũi.

Ví dụ, một số phụ nữ mang thai có thể xuất hiện:

• Nghẹt mũi.
• Chảy nước mũi.
• Khó thở bằng mũi.

mà không có cảm cúm hoặc dị ứng rõ ràng.

Ngoài ra, một số loại thuốc hoặc bệnh lý khác cũng có thể ảnh hưởng đến niêm mạc mũi.

Nếu triệu chứng xuất hiện sau khi bắt đầu một loại thuốc mới, nên trao đổi với bác sĩ.

Nghẹt mũi một bên kéo dài là do đâu?

Nghẹt luân phiên hai bên mũi có thể xảy ra bình thường do chu kỳ tự nhiên của niêm mạc mũi.

Tuy nhiên, nếu một bên luôn nghẹt kéo dài, cần chú ý hơn.

Các nguyên nhân có thể gồm:

• Lệch vách ngăn.
• Polyp.
• Viêm xoang một bên.
• Cấu trúc bất thường trong mũi.
• Tổn thương tại khoang mũi.

Đặc biệt nếu nghẹt một bên kèm:

• Chảy máu mũi thường xuyên.
• Dịch có mùi khó chịu.
• Đau vùng mặt.
• Khối bất thường trong mũi.

nên đi khám tai mũi họng.

Vì sao nghẹt mũi nhiều hơn về đêm?

Rất nhiều người cảm thấy ban ngày tương đối dễ thở nhưng khi nằm xuống lại nghẹt rõ.

Có một số lý do.

Tư thế nằm

Khi nằm, lượng máu đến các mạch vùng mũi có thể thay đổi khiến niêm mạc sưng hơn.

Dị ứng trong phòng ngủ

Nệm, chăn, gối có thể chứa:

• Mạt bụi.
• Bụi.
• Lông thú.

Nếu dị ứng với những yếu tố này, triệu chứng thường rõ hơn khi lên giường.

Không khí điều hòa

Phòng lạnh và khô có thể làm niêm mạc mũi kích ứng.

Dịch mũi tích tụ

Khi nằm, dịch khó thoát theo trọng lực như lúc đứng hoặc ngồi.

Do đó, người bệnh có thể cảm thấy nghẹt nhiều hơn.

Nghẹt mũi về sáng là do đâu?

Nếu vừa thức dậy đã:

• Nghẹt mũi.
• Hắt hơi nhiều.
• Nước mũi trong.

thì viêm mũi dị ứng, đặc biệt dị ứng với mạt bụi, là nguyên nhân khá thường gặp.

Ngoài ra có thể liên quan đến:

• Phòng điều hòa quá khô.
• Ngủ há miệng.
• Nấm mốc trong phòng.
• Bụi trong chăn gối.

Nên chú ý vệ sinh môi trường ngủ nếu triệu chứng chủ yếu xảy ra buổi sáng.

Nghẹt mũi nhưng không có nước mũi là do đâu?

Nghẹt mũi không có nhiều dịch thường khiến người bệnh cảm thấy mũi "bí khô".

Một số nguyên nhân gồm:

• Lệch vách ngăn.
• Polyp mũi.
• Không khí khô.
• Niêm mạc mũi sưng.
• Lạm dụng thuốc xịt giảm nghẹt.

Nếu nghẹt liên tục dù gần như không có dịch, nguyên nhân cấu trúc cần được cân nhắc.

Nghẹt mũi kéo dài có gây đau đầu không?

Có thể.

Nếu nguyên nhân liên quan đến viêm xoang, người bệnh có thể cảm thấy:

• Nặng trán.
• Đau quanh mắt.
• Đau hai bên má.
• Đau khi cúi đầu.

Tuy nhiên, đau đầu có rất nhiều nguyên nhân khác nhau.

Không nên mặc định mọi cơn đau đầu ở người nghẹt mũi đều do xoang.

Nghẹt mũi kéo dài có gây mất khứu giác không?

Có thể.

Khi đường thở qua mũi bị cản trở, các phân tử mùi khó tiếp cận vùng cảm nhận mùi.

Người bệnh có thể:

• Ngửi kém.
• Không nhận biết được mùi rõ.
• Cảm thấy thức ăn ít vị hơn.

Viêm mũi dị ứng, viêm xoang và polyp mũi đều có thể ảnh hưởng đến khứu giác.

Nếu mất hoặc giảm ngửi kéo dài, nên đi khám.

Nghẹt mũi kéo dài có nguy hiểm không?

Phần lớn trường hợp không nguy hiểm trực tiếp.

Tuy nhiên, nghẹt mũi kéo dài có thể ảnh hưởng đến:

• Giấc ngủ.
• Khả năng tập trung.
• Khứu giác.
• Chất lượng cuộc sống.

Người bệnh có thể phải thở bằng miệng và dẫn đến:

• Khô họng.
• Ho.
• Hôi miệng.
• Ngáy.

Ngoài ra, nghẹt kéo dài đôi khi là dấu hiệu của một vấn đề cần điều trị như polyp hoặc viêm xoang mạn tính.

Nghẹt mũi kéo dài có gây ngáy không?

Có.

Khi đường thở qua mũi bị hẹp, người bệnh phải thở bằng miệng nhiều hơn khi ngủ.

Điều này có thể góp phần gây:

• Ngáy.
• Khô miệng.
• Khô họng.
• Ngủ không sâu.

Nếu ngáy to kèm ngưng thở khi ngủ, buồn ngủ ban ngày hoặc thức giấc nhiều lần, nên đi khám vì có thể liên quan đến rối loạn hô hấp khi ngủ.

Nghẹt mũi kéo dài nên làm gì tại nhà?

Rửa mũi bằng dung dịch phù hợp

Rửa mũi có thể giúp:

• Loại bỏ dịch.
• Làm sạch bụi.
• Giảm lượng dị nguyên.
• Giúp mũi dễ chịu hơn.

Cần sử dụng dung dịch và dụng cụ đảm bảo vệ sinh.

Uống đủ nước

Uống đủ nước giúp dịch mũi bớt đặc và niêm mạc giữ độ ẩm tốt hơn.

Giữ phòng ngủ sạch

Nếu nghi ngờ dị ứng, nên:

• Giặt chăn ga định kỳ.
• Hút bụi.
• Vệ sinh gối nệm.
• Hạn chế đồ dễ bám bụi.
• Xử lý nấm mốc.

Vệ sinh máy điều hòa

Bộ lọc điều hòa có thể tích tụ:

• Bụi.
• Nấm mốc.
• Các hạt kích ứng.

Vệ sinh định kỳ giúp cải thiện chất lượng không khí trong phòng.

Tránh khói thuốc

Khói thuốc có thể làm tình trạng nghẹt mũi nặng hơn.

Nên tránh cả hút thuốc chủ động lẫn thụ động.

Kê cao đầu khi ngủ

Ở một số người, kê đầu cao hơn một chút có thể giúp giảm cảm giác nghẹt khi nằm.

Có nên xông mũi khi bị nghẹt?

Hơi ấm có thể giúp một số người cảm thấy dễ chịu tạm thời.

Tuy nhiên cần tránh:

• Hơi quá nóng.
• Đưa mặt sát nước sôi.
• Phương pháp có nguy cơ gây bỏng.

Xông không giải quyết được các nguyên nhân như:

• Lệch vách ngăn.
• Polyp.
• Dị ứng kéo dài.

Do đó, không nên xem đây là giải pháp điều trị chính.

Có nên dùng thuốc xịt mũi?

Điều này phụ thuộc vào loại thuốc.

Có nhiều loại thuốc xịt với cơ chế hoàn toàn khác nhau.

Một số loại được sử dụng để kiểm soát viêm hoặc dị ứng.

Một số loại khác làm co mạch để thông mũi nhanh.

Thuốc giảm nghẹt nhanh có thể không phù hợp để dùng kéo dài.

Nếu thường xuyên phải xịt mới thở được, nên đi khám hoặc hỏi dược sĩ thay vì tự tiếp tục tăng số lần sử dụng.

Có nên dùng kháng sinh khi nghẹt mũi lâu ngày?

Không nên tự dùng.

Nghẹt mũi có thể do:

• Dị ứng.
• Virus.
• Lệch vách ngăn.
• Polyp.
• Không khí khô.
• Các yếu tố khác.

Kháng sinh chỉ có tác dụng với một số tình trạng nhiễm khuẩn.

Do đó, nghẹt mũi kéo dài không đồng nghĩa với việc cần dùng kháng sinh.

Trẻ bị nghẹt mũi kéo dài cần lưu ý gì?

Trẻ nhỏ thường khó mô tả cảm giác nên cha mẹ cần quan sát.

Các biểu hiện có thể gồm:

• Thở bằng miệng.
• Ngủ ngáy.
• Khó ngủ.
• Hay dụi mũi.
• Hắt hơi nhiều.
• Chảy nước mũi.
• Khó bú ở trẻ nhỏ.

Nếu trẻ nghẹt kéo dài, đặc biệt kèm:

• Thở khó.
• Ăn uống kém.
• Ngủ rất kém.
• Viêm tai tái phát.
• Ngáy lớn.

nên đưa trẻ đi khám.

Phụ nữ mang thai bị nghẹt mũi có bình thường không?

Một số phụ nữ mang thai có thể bị nghẹt mũi do thay đổi hormone và lưu lượng máu.

Tuy nhiên, nghẹt mũi khi mang thai cũng có thể do:

• Cảm cúm.
• Dị ứng.
• Viêm xoang.

Không nên tự ý sử dụng thuốc xịt hoặc thuốc uống khi mang thai mà chưa kiểm tra độ an toàn.

Nếu triệu chứng ảnh hưởng nhiều đến giấc ngủ hoặc kéo dài, nên trao đổi với bác sĩ.

Khi nào nghẹt mũi cần đi khám?

Nên đi khám nếu:

• Nghẹt kéo dài nhiều tuần.
• Nghẹt chủ yếu một bên.
• Giảm ngửi kéo dài.
• Nghẹt ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ.
• Thường xuyên phải dùng thuốc xịt thông mũi.
• Có đau vùng mặt.
• Có dịch mũi kéo dài.
• Triệu chứng tái phát thường xuyên.

Khám tai mũi họng có thể giúp xác định nguyên nhân tại mũi và xoang.

Dấu hiệu cần đi khám sớm

Cần được đánh giá y tế sớm nếu nghẹt mũi đi kèm:

• Khó thở rõ.
• Sưng quanh mắt.
• Đỏ quanh mắt.
• Nhìn mờ.
• Đau đầu dữ dội.
• Chảy máu mũi nhiều.
• Nghẹt một bên kèm chảy máu tái diễn.
• Sốt cao kéo dài.
• Đau mặt dữ dội.
• Lừ đừ hoặc rối loạn ý thức.

Đây có thể là biểu hiện của vấn đề nghiêm trọng hơn nghẹt mũi thông thường.

Những sai lầm thường gặp khi bị nghẹt mũi

Dùng thuốc xịt giảm nghẹt liên tục

Cảm giác thông mũi nhanh khiến người dùng dễ phụ thuộc vào thuốc.

Một số sản phẩm không phù hợp dùng kéo dài và có thể gây nghẹt trở lại.

Tự uống kháng sinh

Nghẹt mũi không đồng nghĩa với nhiễm khuẩn.

Dùng kháng sinh không đúng nguyên nhân không giúp cải thiện bệnh.

Cho rằng dịch mũi xanh chắc chắn là nhiễm khuẩn

Màu dịch có thể thay đổi ngay cả trong nhiễm virus.

Không nên chỉ dựa vào màu sắc để quyết định dùng kháng sinh.

Không chú ý môi trường phòng ngủ

Nếu nguyên nhân là mạt bụi hoặc nấm mốc, thuốc có thể chỉ kiểm soát triệu chứng tạm thời nếu môi trường sống không được cải thiện.

Cố chịu nghẹt kéo dài nhiều tháng

Nghẹt kéo dài có thể liên quan đến các vấn đề cấu trúc như lệch vách ngăn hoặc polyp.

Nếu không cải thiện, nên kiểm tra thay vì tiếp tục tự điều trị.

Cách hạn chế nghẹt mũi tái phát

Kiểm soát dị ứng

Nếu đã xác định tác nhân, nên giảm tiếp xúc với:

• Bụi.
• Mạt bụi.
• Phấn hoa.
• Lông vật nuôi.
• Nấm mốc.

Vệ sinh nhà cửa

Giữ không gian sống sạch và thông thoáng.

Đặc biệt chú ý:

• Phòng ngủ.
• Chăn gối.
• Máy lạnh.
• Thảm.
• Ghế sofa.

Tránh khói thuốc

Khói thuốc là một trong những tác nhân gây kích ứng mũi phổ biến.

Uống đủ nước

Niêm mạc được giữ ẩm tốt thường ít khó chịu hơn.

Điều trị đúng bệnh nền

Nếu nghẹt do:

• Viêm mũi dị ứng.
• Viêm xoang.
• Polyp.

cần kiểm soát nguyên nhân thay vì chỉ tìm cách thông mũi tạm thời.

Câu hỏi thường gặp

Nghẹt mũi kéo dài nhưng không có nước mũi có nguy hiểm không?

Không nhất thiết nguy hiểm.

Tuy nhiên, tình trạng này có thể liên quan đến lệch vách ngăn, polyp hoặc niêm mạc mũi sưng kéo dài.

Nếu tồn tại nhiều tuần nên đi khám.

Nghẹt một bên mũi có bình thường không?

Mũi có thể luân phiên nghẹt nhẹ giữa hai bên theo chu kỳ tự nhiên.

Tuy nhiên, nếu một bên bị nghẹt liên tục trong thời gian dài thì nên được kiểm tra.

Nghẹt mũi về đêm nhưng ban ngày bình thường là do đâu?

Có thể liên quan đến:

• Tư thế nằm.
• Dị ứng với chăn gối.
• Mạt bụi.
• Không khí khô.
• Điều hòa.

Nghẹt mũi kéo dài có phải viêm xoang không?

Không phải lúc nào cũng vậy.

Viêm xoang chỉ là một trong nhiều nguyên nhân.

Nghẹt mũi có nên dùng nước muối sinh lý mỗi ngày không?

Rửa hoặc vệ sinh mũi bằng dung dịch phù hợp có thể hữu ích ở một số người.

Tuy nhiên, cần dùng đúng cách và đảm bảo dụng cụ sạch.

Nghẹt mũi nên khám khoa nào?

Thông thường có thể khám chuyên khoa tai mũi họng.

Bác sĩ có thể đánh giá niêm mạc, vách ngăn, xoang và các bất thường trong khoang mũi.

Kết luận

Nghẹt mũi kéo dài nhưng không cảm cúm có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau.

Những nguyên nhân thường gặp gồm viêm mũi dị ứng, viêm xoang, lệch vách ngăn, polyp mũi, viêm mũi không do dị ứng, không khí khô, khói thuốc và việc lạm dụng thuốc xịt giảm nghẹt.

Nếu triệu chứng nhẹ, người bệnh có thể bắt đầu bằng việc giữ môi trường sạch, uống đủ nước, vệ sinh mũi phù hợp và tránh các tác nhân kích thích.

Tuy nhiên, nếu nghẹt kéo dài nhiều tuần, nghẹt cố định một bên, giảm khứu giác hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ, nên khám tai mũi họng để tìm nguyên nhân.

Đặc biệt, nghẹt mũi kèm sưng quanh mắt, nhìn mờ, đau đầu dữ dội hoặc chảy máu bất thường cần được đánh giá y tế sớm.