Ho Khan Về Đêm Là Dấu Hiệu Của Bệnh Gì? 7 Nguyên Nhân Thường Gặp

Ho khan về đêm là tình trạng khá phổ biến và có thể khiến người bệnh khó ngủ, thức giấc nhiều lần hoặc cảm thấy mệt mỏi vào sáng hôm sau.

Có người ban ngày gần như không ho nhưng cứ nằm xuống là bắt đầu ho. Một số trường hợp ho nhiều về gần sáng, trong khi người khác cảm thấy cổ họng ngứa, khô và liên tục muốn ho dù không có đờm.

Tình trạng này có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau như dị ứng, dịch mũi chảy xuống họng, hen, trào ngược dạ dày hoặc không khí quá khô.

Phần lớn nguyên nhân có thể kiểm soát tốt nếu xác định đúng. Tuy nhiên, nếu ho kéo dài, kèm khó thở, đau ngực hoặc các dấu hiệu bất thường khác, người bệnh nên đi khám thay vì chỉ tự dùng thuốc ho.

Ho khan là gì?

Ho khan là kiểu ho gần như không có đờm hoặc chỉ có rất ít dịch.

Người bệnh thường cảm thấy:

• Ngứa họng.
• Rát họng.
• Khô họng.
• Muốn ho liên tục.
• Ho thành từng cơn.

Ho khan có thể xuất hiện ban ngày hoặc ban đêm.

Khi chủ yếu xuất hiện vào lúc nằm ngủ hoặc gần sáng, tư thế, môi trường phòng ngủ và một số bệnh lý có thể đóng vai trò quan trọng.

Vì sao ho thường nặng hơn vào ban đêm?

Có nhiều lý do khiến cơn ho dễ xuất hiện khi ngủ.

Tư thế nằm

Khi nằm, dịch từ mũi có thể dễ chảy xuống họng hơn.

Dịch dạ dày cũng dễ trào lên thực quản hơn ở một số người.

Cả hai tình trạng đều có thể kích thích phản xạ ho.

Không khí trong phòng khô

Máy điều hòa hoặc độ ẩm thấp có thể làm niêm mạc họng khô.

Điều này khiến cổ họng trở nên nhạy cảm hơn và dễ ho.

Tiếp xúc dị nguyên trong phòng ngủ

Chăn, gối và nệm có thể chứa:

• Mạt bụi.
• Bụi.
• Lông vật nuôi.
• Nấm mốc.

Người có cơ địa dị ứng có thể ho nhiều hơn khi nằm trên giường.

Nhịp sinh học của đường thở

Ở một số người mắc hen, đường thở có thể trở nên nhạy cảm hơn vào ban đêm hoặc gần sáng.

Do đó, ho và khó thở có thể tăng rõ trong thời gian này.

7 nguyên nhân ho khan về đêm thường gặp

1. Chảy dịch mũi sau

Đây là một trong những nguyên nhân rất thường gặp.

Dịch từ mũi hoặc xoang chảy xuống phía sau họng có thể kích thích niêm mạc và gây ho.

Khi nằm, dịch dễ tích tụ và chảy xuống họng nhiều hơn.

Người bệnh thường có thêm:

• Nghẹt mũi.
• Sổ mũi.
• Cảm giác có dịch trong họng.
• Hắng giọng nhiều.
• Ho khi nằm.

Nguyên nhân phía sau có thể là:

• Viêm mũi dị ứng.
• Viêm xoang.
• Cảm lạnh.
• Viêm mũi.

2. Viêm mũi dị ứng

Người bị dị ứng với mạt bụi hoặc các tác nhân trong phòng ngủ có thể ho chủ yếu về đêm.

Các biểu hiện đi kèm thường gồm:

• Hắt hơi.
• Ngứa mũi.
• Nước mũi trong.
• Nghẹt mũi.
• Ngứa mắt.

Nếu ho nhiều khi nằm trên giường hoặc sau khi dọn phòng, dị ứng là một nguyên nhân đáng cân nhắc.

3. Hen phế quản

Hen có thể biểu hiện bằng:

• Ho khan.
• Khò khè.
• Tức ngực.
• Khó thở.

Triệu chứng thường nặng hơn:

• Ban đêm.
• Gần sáng.
• Khi vận động.
• Khi trời lạnh.
• Khi tiếp xúc bụi hoặc khói.

Một số người mắc hen chủ yếu chỉ ho mà gần như không có tiếng khò khè rõ.

Nếu ho đêm tái diễn nhiều lần hoặc thường xuyên đánh thức giấc ngủ, nên được đánh giá về hen.

4. Trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược là một nguyên nhân rất dễ bị bỏ sót.

Khi nằm xuống, dịch từ dạ dày có thể đi ngược lên thực quản và vùng họng.

Điều này có thể kích thích phản xạ ho.

Người bệnh có thể gặp:

• Ho khi nằm.
• Ho sau ăn tối.
• Khàn tiếng.
• Hắng giọng.
• Cảm giác vướng cổ.
• Ợ nóng.
• Ợ chua.

Tuy nhiên, một số người bị trào ngược gây ho mà không hề có ợ nóng rõ.

5. Không khí khô hoặc lạnh

Phòng điều hòa quá lạnh hoặc không khí khô có thể khiến họng bị kích ứng.

Người bệnh có thể:

• Khô miệng.
• Khô họng.
• Ho khi mới nằm.
• Ho nhiều vào gần sáng.

Nếu cơn ho giảm rõ khi điều chỉnh nhiệt độ và độ ẩm phòng, yếu tố môi trường có thể đóng vai trò lớn.

6. Ho sau nhiễm virus

Sau khi cảm lạnh hoặc cúm đã khỏi, đường thở vẫn có thể nhạy cảm trong một thời gian.

Người bệnh có thể:

• Không còn sốt.
• Không còn đau đầu.
• Vẫn ho khan kéo dài.
• Ho nhiều hơn về đêm.

Không khí lạnh hoặc tư thế nằm có thể khiến cơn ho rõ hơn.

Nếu ho có xu hướng giảm dần thì thường có thể tiếp tục theo dõi.

7. Khói thuốc và các chất kích thích

Khói thuốc có thể làm niêm mạc đường hô hấp bị kích thích kéo dài.

Người bệnh có thể ho nhiều hơn vào ban đêm nếu ban ngày thường xuyên tiếp xúc với:

• Khói thuốc.
• Bụi.
• Khói xe.
• Hóa chất.
• Mùi nước hoa đậm.

Hút thuốc chủ động và hít khói thuốc thụ động đều có thể ảnh hưởng đến đường thở.

Ho khan về đêm nhưng không sốt là do đâu?

Không sốt thường khiến các nguyên nhân không nhiễm trùng được chú ý nhiều hơn.

Các nguyên nhân có thể gồm:

• Dị ứng.
• Hen.
• Trào ngược.
• Không khí khô.
• Ho sau virus.

Tuy nhiên, không có sốt không đồng nghĩa hoàn toàn không có bệnh lý đường hô hấp.

Nếu ho kéo dài nhiều tuần, vẫn nên đi khám.

Ho khi nằm xuống là dấu hiệu của bệnh gì?

Nếu cứ nằm xuống là ho, hai nguyên nhân thường được nghĩ đến nhiều là:

Chảy dịch mũi sau

Dịch từ mũi chảy xuống họng khi nằm.

Người bệnh có thể thấy:

• Vướng họng.
• Hắng giọng.
• Nghẹt mũi.

Trào ngược

Dịch dạ dày dễ đi ngược lên khi nằm.

Đặc biệt nếu:

• Ăn tối muộn.
• Ăn quá no.
• Nằm ngay sau ăn.

Nếu ho chỉ xuất hiện sau khi nằm khoảng một lúc, nên xem xét hai nhóm nguyên nhân này.

Ho khan gần sáng là do đâu?

Ho gần sáng khá thường gặp ở người có đường thở nhạy cảm.

Các nguyên nhân thường gặp gồm:

• Hen.
• Không khí phòng lạnh.
• Dị ứng với mạt bụi.
• Khô họng.

Nếu ho gần sáng tái diễn nhiều ngày và kèm:

• Khò khè.
• Tức ngực.
• Khó thở.

nên đi khám để đánh giá chức năng đường thở.

Ho về đêm có phải hen không?

Có thể nhưng không phải lúc nào cũng vậy.

Hen thường được nghĩ đến nhiều hơn nếu:

• Ho tái diễn.
• Ho về đêm hoặc gần sáng.
• Ho khi vận động.
• Ho khi trời lạnh.
• Có tiền sử dị ứng.
• Có khò khè hoặc tức ngực.

Tuy nhiên, chỉ triệu chứng ho không đủ để khẳng định hen.

Bác sĩ có thể cần đánh giá thêm chức năng hô hấp nếu nghi ngờ.

Ho khan về đêm có phải trào ngược không?

Có thể.

Đặc biệt nếu ho xuất hiện:

• Sau bữa tối.
• Khi nằm.
• Sau khi ăn no.

và kèm:

• Ợ chua.
• Ợ nóng.
• Khàn tiếng.
• Vướng họng.

thì trào ngược là nguyên nhân cần xem xét.

Tuy nhiên, cũng có người trào ngược nhưng không có biểu hiện tiêu hóa điển hình.

Ho khan về đêm có nguy hiểm không?

Trong nhiều trường hợp, ho khan về đêm không nguy hiểm.

Tuy nhiên, cơn ho kéo dài có thể gây:

• Mất ngủ.
• Đau họng.
• Khàn tiếng.
• Đau cơ ngực.
• Mệt mỏi vào ban ngày.

Quan trọng hơn, ho đêm cũng có thể là dấu hiệu của hen hoặc các bệnh đường hô hấp khác.

Vì vậy, nếu ho thường xuyên tái phát hoặc ảnh hưởng lớn đến giấc ngủ, không nên chỉ cố dùng thuốc cắt ho.

Ho khan về đêm nên làm gì?

Uống nước trước khi ngủ

Một lượng nước vừa phải có thể giúp giữ ẩm họng.

Không cần uống quá nhiều ngay trước khi ngủ nếu khiến bạn phải thức dậy đi vệ sinh nhiều lần.

Giữ phòng ngủ đủ ẩm

Nếu không khí quá khô, điều chỉnh độ ẩm phù hợp có thể giúp giảm kích ứng.

Đồng thời tránh để phòng quá ẩm vì có thể làm nấm mốc phát triển.

Điều chỉnh nhiệt độ điều hòa

Không nên để nhiệt độ quá thấp nếu không khí lạnh khiến bạn ho nhiều.

Tránh để luồng gió điều hòa thổi trực tiếp vào mặt.

Vệ sinh chăn gối

Nếu nghi ngờ dị ứng với mạt bụi:

• Giặt ga giường thường xuyên.
• Vệ sinh nệm.
• Làm sạch gối.
• Hạn chế thú nhồi bông trên giường.

Kê cao đầu khi ngủ

Nâng đầu giường hoặc kê đầu cao hơn một chút có thể hữu ích với người bị:

• Trào ngược.
• Chảy dịch mũi sau.

Tuy nhiên, không nên kê quá cao khiến cổ bị gập.

Tránh ăn quá muộn

Nếu nghi trào ngược, nên hạn chế ăn sát giờ đi ngủ.

Tốt hơn là để cơ thể có thời gian tiêu hóa trước khi nằm.

Có nên uống nước ấm khi ho khan?

Có thể.

Nước ấm giúp một số người:

• Giảm khô họng.
• Cảm thấy dễ chịu.
• Giảm cảm giác muốn ho tạm thời.

Không nên uống nước quá nóng vì có thể làm kích ứng niêm mạc.

Có nên uống mật ong trước khi ngủ?

Mật ong có thể giúp làm dịu họng ở một số người.

Có thể dùng một lượng vừa phải với nước ấm.

Tuy nhiên, mật ong chỉ hỗ trợ giảm triệu chứng chứ không điều trị nguyên nhân của ho.

Không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi.

Có nên dùng thuốc ho mỗi tối?

Không nên tự sử dụng thuốc ho kéo dài nếu chưa rõ nguyên nhân.

Nếu ho do:

• Hen.
• Dị ứng.
• Trào ngược.

thuốc giảm ho thông thường có thể không giải quyết được vấn đề chính.

Ngoài ra, một số thuốc có thể gây:

• Buồn ngủ.
• Chóng mặt.
• Tương tác với thuốc khác.

Nếu phải uống thuốc ho liên tục nhiều ngày mới ngủ được, nên đi khám.

Có nên dùng kháng sinh khi ho khan?

Không.

Ho khan không đồng nghĩa với nhiễm khuẩn.

Các nguyên nhân như:

• Dị ứng.
• Hen.
• Trào ngược.
• Virus.

không được điều trị bằng kháng sinh.

Chỉ sử dụng kháng sinh khi có chỉ định phù hợp.

Ho khan về đêm ở trẻ em cần lưu ý gì?

Trẻ có thể ho đêm do:

• Cảm lạnh.
• Dị ứng.
• Hen.
• Dịch mũi sau.
• Không khí khô.

Cha mẹ nên theo dõi:

• Trẻ có thở nhanh không.
• Có khò khè không.
• Có khó thở không.
• Có ngủ được không.
• Có uống được nước không.

Nếu trẻ ho kèm:

• Tím tái.
• Khó thở.
• Li bì.
• Co kéo lồng ngực.
• Bỏ uống.

cần đưa đi khám ngay.

Người lớn tuổi ho về đêm cần chú ý gì?

Ở người cao tuổi, ho về đêm có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân hơn, bao gồm:

• Hen.
• Trào ngược.
• Bệnh phổi.
• Một số vấn đề tim mạch.
• Thuốc đang sử dụng.

Nếu ho mới xuất hiện, kéo dài hoặc kèm khó thở khi nằm, nên được đánh giá y tế.

Khi nào ho khan về đêm cần đi khám?

Nên đi khám nếu:

• Ho kéo dài trên vài tuần.
• Ho làm mất ngủ thường xuyên.
• Ho ngày càng nặng.
• Có khò khè.
• Có tức ngực.
• Triệu chứng thường xuyên tái phát.
• Cần dùng thuốc ho liên tục.

Nếu người bệnh đã có tiền sử hen, dị ứng hoặc trào ngược, nên theo dõi sát hơn.

Dấu hiệu cần đi khám ngay

Không nên tiếp tục tự theo dõi tại nhà nếu ho kèm:

• Khó thở.
• Đau ngực.
• Tím môi.
• Ho ra máu.
• Thở khò khè nặng.
• Lừ đừ.
• Sốt cao kéo dài.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Tình trạng sức khỏe xấu đi nhanh.

Đây là những biểu hiện cần được đánh giá y tế.

Bác sĩ có thể kiểm tra gì khi ho về đêm?

Tùy tình trạng, bác sĩ có thể hỏi:

• Ho bắt đầu từ khi nào.
• Ho vào thời điểm nào.
• Có đờm hay không.
• Có dị ứng không.
• Có ợ nóng không.
• Có khò khè không.
• Có hút thuốc không.

Sau đó có thể kiểm tra:

• Họng.
• Mũi xoang.
• Phổi.

Nếu cần, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp kiểm tra sâu hơn tùy nguyên nhân nghi ngờ.

Những sai lầm thường gặp khi ho khan về đêm

Chỉ uống thuốc ho mà không tìm nguyên nhân

Nếu ho do hen hoặc trào ngược, thuốc ho chỉ có thể giảm triệu chứng tạm thời.

Để điều hòa quá lạnh

Không khí lạnh và khô có thể khiến đường thở nhạy cảm hơn.

Nằm ngay sau khi ăn

Thói quen này có thể làm trào ngược nặng hơn.

Không vệ sinh phòng ngủ

Mạt bụi và nấm mốc có thể khiến ho dị ứng tái phát.

Chủ quan vì ban ngày không ho

Một số bệnh như hen có thể biểu hiện rõ hơn về đêm.

Không nên xem nhẹ nếu cơn ho thường xuyên đánh thức giấc ngủ.

Cách hạn chế ho về đêm tái phát

Giữ phòng ngủ sạch

Nên thường xuyên:

• Giặt chăn ga.
• Vệ sinh gối nệm.
• Lau bụi.
• Vệ sinh máy điều hòa.

Tránh khói thuốc

Khói thuốc là yếu tố kích thích đường thở mạnh.

Kiểm soát dị ứng

Nếu dị ứng là nguyên nhân, giảm tiếp xúc với tác nhân giúp hạn chế ho tái phát.

Điều trị viêm mũi và viêm xoang

Kiểm soát tốt nghẹt mũi và dịch mũi sau có thể giúp giảm ho.

Kiểm soát trào ngược

Có thể:

• Ăn tối sớm hơn.
• Không ăn quá no.
• Không nằm ngay sau ăn.
• Hạn chế món làm triệu chứng tăng.

Câu hỏi thường gặp

Ho khan về đêm nhưng ban ngày không ho có sao không?

Có thể liên quan đến dị ứng, hen, dịch mũi sau hoặc trào ngược.

Nếu chỉ xảy ra thỉnh thoảng thì có thể theo dõi, nhưng nếu tái diễn thường xuyên nên đi khám.

Ho khan về đêm có phải viêm phổi không?

Không nhất thiết.

Viêm phổi thường có thể kèm:

• Sốt.
• Mệt nhiều.
• Ho.
• Khó thở.
• Đau ngực.

Ho khan về đêm đơn thuần có nhiều nguyên nhân phổ biến hơn.

Ho về đêm có phải lao phổi không?

Không thể kết luận chỉ dựa vào triệu chứng này.

Nếu ho kéo dài và kèm sụt cân, sốt kéo dài, đổ mồ hôi đêm hoặc ho ra máu, nên đi khám.

Trẻ ho đêm có phải hen không?

Có thể nhưng không phải lúc nào cũng vậy.

Hen thường được nghĩ đến nhiều hơn nếu trẻ ho tái diễn, khò khè hoặc ho khi vận động.

Ho khan về đêm nên khám khoa nào?

Có thể bắt đầu với:

• Nội tổng quát.
• Hô hấp.
• Tai mũi họng nếu kèm nghẹt mũi hoặc dịch mũi.

Nếu có nhiều dấu hiệu trào ngược, có thể cần đánh giá thêm về tiêu hóa.

Kết luận

Ho khan về đêm có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, phổ biến nhất là chảy dịch mũi sau, viêm mũi dị ứng, hen, trào ngược, không khí khô, ho sau virus và các tác nhân kích thích như khói thuốc.

Nếu cơn ho chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn và có xu hướng giảm, người bệnh có thể bắt đầu bằng việc giữ phòng ngủ sạch, uống đủ nước, điều chỉnh nhiệt độ và tránh ăn quá muộn.

Tuy nhiên, ho về đêm tái diễn nhiều lần hoặc kéo dài không nên chỉ được xử lý bằng thuốc giảm ho.

Nếu xuất hiện khó thở, đau ngực, ho ra máu, khò khè nặng hoặc các dấu hiệu bất thường khác, nên đến cơ sở y tế để được đánh giá.