Cúm A Và Cảm Lạnh Khác Nhau Như Thế Nào? Cách Nhận Biết Nhanh

Sổ mũi, nghẹt mũi, đau họng, ho và mệt mỏi là những triệu chứng rất quen thuộc khi mắc các bệnh đường hô hấp. Vì biểu hiện ban đầu khá giống nhau nên nhiều người thường khó phân biệt mình đang mắc cúm A hay chỉ là cảm lạnh thông thường.

Trong phần lớn trường hợp, cảm lạnh gây triệu chứng nhẹ và cải thiện dần sau vài ngày. Cúm A thường khởi phát nhanh hơn, có thể gây sốt cao, đau nhức toàn thân và khiến người bệnh mệt rõ rệt.

Việc phân biệt tương đối giữa hai tình trạng giúp người bệnh biết cách chăm sóc phù hợp, hạn chế lây nhiễm và nhận ra những dấu hiệu cần đi khám sớm.

Cúm A là gì?

Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm type A gây ra.

Virus cúm có thể lây nhanh từ người sang người, đặc biệt tại những nơi đông đúc hoặc không gian kín như:

• Trường học.
• Văn phòng.
• Nhà máy.
• Phương tiện giao thông công cộng.
• Khu vui chơi.
• Gia đình có nhiều người sinh hoạt cùng nhau.

Cúm A có thể gây bệnh ở mọi lứa tuổi.

Ở người khỏe mạnh, phần lớn trường hợp có thể hồi phục sau một thời gian nghỉ ngơi và chăm sóc phù hợp. Tuy nhiên, một số đối tượng có nguy cơ gặp biến chứng cao hơn.

Cảm lạnh là gì?

Cảm lạnh là bệnh nhiễm virus đường hô hấp trên rất phổ biến.

Có nhiều loại virus khác nhau có thể gây cảm lạnh.

Bệnh chủ yếu ảnh hưởng đến:

• Mũi.
• Họng.
• Xoang.
• Đường hô hấp trên.

Cảm lạnh thường nhẹ hơn cúm và ít gây biến chứng nghiêm trọng ở người khỏe mạnh.

Các triệu chứng thường phát triển từ từ và tập trung nhiều ở vùng mũi, họng.

Vì sao cúm A và cảm lạnh dễ bị nhầm?

Cả hai đều là bệnh do virus và có thể gây những biểu hiện tương tự như:

• Ho.
• Đau họng.
• Nghẹt mũi.
• Sổ mũi.
• Hắt hơi.
• Đau đầu.
• Mệt mỏi.

Đặc biệt trong ngày đầu tiên, triệu chứng có thể chưa đủ rõ để phân biệt.

Tuy nhiên, nếu theo dõi cách bệnh khởi phát và mức độ triệu chứng, người bệnh thường có thể nhận thấy một số điểm khác nhau.

Phân biệt cúm A và cảm lạnh qua triệu chứng

1. Cách bệnh khởi phát

Cúm A

Cúm A thường xuất hiện khá đột ngột.

Một người có thể cảm thấy tương đối bình thường vào buổi sáng nhưng đến chiều hoặc tối đã xuất hiện:

• Sốt.
• Đau đầu.
• Đau nhức người.
• Mệt nhiều.
• Ho.

Cảm giác "đổ bệnh" thường khá nhanh.

Cảm lạnh

Cảm lạnh thường tiến triển từ từ.

Người bệnh có thể bắt đầu bằng:

• Ngứa họng.
• Hắt hơi.
• Sổ mũi nhẹ.

Sau đó mới xuất hiện thêm:

• Nghẹt mũi.
• Ho.
• Đau họng.

Đây là một trong những điểm khá hữu ích để nhận biết nhanh.

2. Sốt

Cúm A

Sốt thường gặp hơn và có thể khá cao.

Người bệnh có thể kèm:

• Rét run.
• Ớn lạnh.
• Đau nhức.
• Mệt mỏi rõ.

Cảm lạnh

Người lớn bị cảm lạnh thường:

• Không sốt.
• Hoặc chỉ sốt nhẹ.

Ở trẻ nhỏ, sốt có thể xuất hiện rõ hơn.

Vì vậy, sốt cao đột ngột kèm đau nhức nhiều thường khiến người bệnh nghĩ nhiều hơn đến cúm so với cảm lạnh.

3. Đau nhức toàn thân

Cúm A

Đau cơ và đau nhức cơ thể khá thường gặp.

Người bệnh có thể cảm thấy:

• Đau lưng.
• Đau chân tay.
• Nhức cơ.
• Cơ thể nặng nề.

Mức độ đôi khi khiến người bệnh chỉ muốn nằm nghỉ.

Cảm lạnh

Đau nhức nếu có thường nhẹ hơn.

Người bệnh vẫn có thể mệt nhưng ít khi cảm thấy đau mỏi toàn thân rõ như cúm.

4. Mệt mỏi

Cúm A

Cảm giác mệt thường rõ rệt.

Một số người mô tả:

• Không muốn vận động.
• Thiếu năng lượng.
• Khó tập trung.
• Chỉ muốn ngủ.

Sau khi các triệu chứng cấp tính giảm, tình trạng mệt vẫn có thể tồn tại thêm một thời gian.

Cảm lạnh

Người mắc cảm lạnh cũng có thể mệt nhưng thường nhẹ hơn.

Nhiều người vẫn có thể thực hiện các hoạt động sinh hoạt bình thường.

5. Sổ mũi và nghẹt mũi

Cảm lạnh

Đây là nhóm triệu chứng rất điển hình.

Người bệnh thường:

• Chảy nước mũi.
• Nghẹt mũi.
• Hắt hơi nhiều.

Các triệu chứng ở mũi có thể là biểu hiện nổi bật nhất của bệnh.

Cúm A

Cúm A cũng có thể gây sổ mũi hoặc nghẹt mũi nhưng thường không nổi bật bằng:

• Sốt.
• Đau đầu.
• Đau nhức.
• Mệt mỏi.

6. Hắt hơi

Hắt hơi thường gặp ở cảm lạnh hơn.

Nếu người bệnh chủ yếu có:

• Hắt hơi liên tục.
• Sổ mũi.
• Nghẹt mũi.
• Đau họng nhẹ.

nhưng vẫn tương đối khỏe, cảm lạnh thường là một khả năng cần nghĩ đến.

Cúm A vẫn có thể gây hắt hơi nhưng không phải dấu hiệu nổi bật.

7. Ho

Cả cúm A và cảm lạnh đều có thể gây ho.

Cúm A

Ho có thể:

• Khô.
• Dai dẳng.
• Thành từng cơn.
• Gây đau hoặc khó chịu vùng ngực.

Cảm lạnh

Ho thường nhẹ hơn trong giai đoạn đầu.

Một số người bắt đầu ho nhiều hơn khi dịch mũi chảy xuống họng.

8. Đau họng

Đau họng có thể xuất hiện ở cả hai bệnh.

Cảm lạnh

Đau hoặc ngứa họng thường là một trong những triệu chứng xuất hiện sớm.

Cúm A

Đau họng cũng có thể xảy ra nhưng thường đi kèm nhiều triệu chứng toàn thân hơn như sốt và đau nhức.

9. Đau đầu

Cúm A

Đau đầu khá phổ biến và có thể rõ.

Người bệnh đôi khi cảm thấy:

• Nặng đầu.
• Đau vùng trán.
• Khó tập trung.

Cảm lạnh

Đau đầu ít nổi bật hơn.

Nếu có, đôi khi liên quan đến nghẹt mũi hoặc áp lực vùng xoang.

Bảng phân biệt nhanh cúm A và cảm lạnh

Cúm A thường có xu hướng

• Khởi phát nhanh.
• Sốt thường gặp hơn.
• Có thể sốt cao.
• Đau đầu rõ.
• Đau cơ, đau người nhiều.
• Mệt mỏi rõ.
• Ho có thể nhiều.
• Sổ mũi có thể xuất hiện nhưng không phải triệu chứng nổi bật nhất.

Cảm lạnh thường có xu hướng

• Khởi phát từ từ.
• Sốt ít gặp hơn ở người lớn.
• Hắt hơi thường xuyên.
• Sổ mũi rõ.
• Nghẹt mũi.
• Đau họng.
• Đau nhức nhẹ.
• Mệt nhẹ đến vừa.

Các đặc điểm trên chỉ có tính chất định hướng. Không phải người bệnh nào cũng biểu hiện giống nhau.

Có thể bị cúm A mà không sốt không?

Có thể.

Mặc dù sốt là triệu chứng thường gặp của cúm A, không phải tất cả người nhiễm cúm đều sốt.

Một số trường hợp có thể chỉ xuất hiện:

• Ho.
• Đau họng.
• Mệt mỏi.
• Đau nhức.
• Nghẹt mũi.

Vì vậy, không có sốt không đồng nghĩa chắc chắn không mắc cúm.

Cảm lạnh có thể sốt cao không?

Cảm lạnh thông thường ít gây sốt cao ở người trưởng thành.

Nếu sốt cao rõ rệt kèm:

• Đau đầu.
• Đau nhức toàn thân.
• Mệt nhiều.

thì cần cân nhắc các nguyên nhân khác như cúm hoặc một bệnh nhiễm trùng khác.

Ở trẻ em, cảm lạnh có thể đi kèm sốt nhiều hơn so với người lớn.

Cúm A và cảm lạnh bệnh nào nguy hiểm hơn?

Ở người khỏe mạnh, cả hai thường có thể tự cải thiện.

Tuy nhiên, cúm A có nguy cơ gây bệnh nặng và biến chứng cao hơn cảm lạnh thông thường.

Một số biến chứng có thể liên quan đến cúm gồm:

• Viêm phổi.
• Viêm phế quản.
• Viêm tai giữa.
• Viêm xoang.
• Làm nặng bệnh hen.
• Làm nặng bệnh tim hoặc phổi mạn tính.

Nguy cơ cao hơn ở các nhóm như:

• Trẻ nhỏ.
• Người cao tuổi.
• Phụ nữ mang thai.
• Người suy giảm miễn dịch.
• Người có bệnh nền.

Cảm lạnh bao lâu thì khỏi?

Phần lớn các trường hợp cảm lạnh cải thiện trong khoảng một tuần.

Một số triệu chứng như:

• Ho.
• Nghẹt mũi.
• Sổ mũi.

có thể kéo dài thêm một thời gian.

Nếu sau nhiều ngày mà triệu chứng không cải thiện hoặc trở nên nặng hơn, nên đi khám để loại trừ các tình trạng khác.

Cúm A bao lâu thì khỏi?

Ở người khỏe mạnh, các triệu chứng cúm A thường bắt đầu cải thiện sau vài ngày và phần lớn có thể phục hồi trong khoảng một tuần.

Tuy nhiên:

• Ho có thể kéo dài.
• Mệt mỏi có thể tồn tại lâu hơn.
• Người có bệnh nền có thể hồi phục chậm hơn.

Nếu người bệnh đang đỡ nhưng đột nhiên sốt trở lại hoặc ho nặng hơn, cần chú ý nguy cơ biến chứng hoặc nhiễm trùng thứ phát.

Cúm A và cảm lạnh lây như thế nào?

Cả hai bệnh đều có thể lây qua dịch tiết đường hô hấp.

Virus có thể phát tán khi người bệnh:

• Ho.
• Hắt hơi.
• Nói chuyện.

Ngoài ra, virus có thể tồn tại trên:

• Tay.
• Điện thoại.
• Tay nắm cửa.
• Bàn.
• Đồ dùng chung.

Nếu người khỏe mạnh chạm vào bề mặt có virus rồi đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng, nguy cơ nhiễm bệnh có thể tăng.

Cách chăm sóc khi bị cúm hoặc cảm lạnh

Dù mắc cúm A hay cảm lạnh, một số biện pháp chăm sóc cơ bản đều hữu ích.

Nghỉ ngơi đầy đủ

Cơ thể cần thời gian để chống lại virus.

Nên:

• Ngủ đủ.
• Hạn chế thức khuya.
• Không tập thể dục nặng.
• Tránh làm việc quá sức.

Uống đủ nước

Sốt, sổ mũi và ăn uống kém có thể khiến cơ thể thiếu nước.

Có thể uống:

• Nước lọc.
• Nước ấm.
• Canh.
• Súp.

Nên uống từng lượng nhỏ nhiều lần nếu cảm thấy khó uống nhiều trong một lúc.

Ăn đủ dinh dưỡng

Có thể lựa chọn các món dễ ăn như:

• Cháo.
• Súp.
• Trứng.
• Cá.
• Thịt nạc.
• Rau xanh.
• Trái cây.

Không cần kiêng khem quá mức nếu không có chỉ định đặc biệt.

Giữ không gian thông thoáng

Nên mở cửa hoặc tăng thông khí phù hợp để không gian sống bớt bí.

Đặc biệt khi trong nhà có nhiều người, môi trường thông thoáng giúp hạn chế sự tích tụ của các hạt dịch đường hô hấp.

Bị cúm hoặc cảm lạnh có cần uống kháng sinh không?

Thông thường không.

Cúm A và đa số trường hợp cảm lạnh đều do virus gây ra.

Kháng sinh không tiêu diệt virus.

Do đó, không nên tự dùng kháng sinh chỉ vì:

• Ho.
• Sổ mũi.
• Đau họng.
• Sốt.

Kháng sinh chỉ được sử dụng khi bác sĩ xác định hoặc nghi ngờ có nhiễm khuẩn phù hợp.

Có nên dùng thuốc cảm cúm tổng hợp?

Một số thuốc cảm cúm có thể giúp giảm các triệu chứng như:

• Sốt.
• Đau đầu.
• Nghẹt mũi.
• Sổ mũi.

Tuy nhiên, người dùng cần đọc kỹ thành phần.

Nhiều thuốc cảm cúm tổng hợp có thể chứa:

• Paracetamol.
• Thuốc giảm ho.
• Thuốc kháng histamine.
• Thuốc thông mũi.

Nếu dùng nhiều loại thuốc cùng lúc mà không kiểm tra thành phần, có nguy cơ sử dụng trùng hoạt chất hoặc quá liều.

Khi nào cần xét nghiệm cúm A?

Không phải trường hợp nào có triệu chứng cúm cũng cần xét nghiệm.

Bác sĩ có thể cân nhắc xét nghiệm khi:

• Cần xác định nguyên nhân.
• Người bệnh có triệu chứng nặng.
• Thuộc nhóm nguy cơ cao.
• Kết quả xét nghiệm có thể ảnh hưởng đến quyết định điều trị.

Không nên chỉ dựa vào xét nghiệm tại nhà để tự quyết định dùng thuốc nếu chưa hiểu cách diễn giải kết quả.

Cách hạn chế lây bệnh cho người khác

Nếu đang có triệu chứng cúm hoặc cảm lạnh, nên thực hiện một số biện pháp sau.

Đeo khẩu trang khi tiếp xúc gần

Đặc biệt khi:

• Ho nhiều.
• Hắt hơi.
• Phải ở chung phòng với người khác.

Che miệng khi ho và hắt hơi

Có thể sử dụng:

• Khăn giấy.
• Mặt trong khuỷu tay.

Tránh dùng lòng bàn tay để che nếu có thể.

Rửa tay thường xuyên

Nên rửa tay sau khi:

• Xì mũi.
• Ho.
• Hắt hơi.
• Chạm vào dịch tiết.

Không dùng chung vật dụng cá nhân

Hạn chế dùng chung:

• Cốc.
• Khăn.
• Bàn chải.
• Các đồ dùng tiếp xúc trực tiếp với miệng và mũi.

Hạn chế đến nơi đông người

Khi đang sốt hoặc có triệu chứng rõ, nên nghỉ ngơi tại nhà nếu có thể.

Điều này giúp hạn chế lây bệnh cho những người xung quanh.

Khi nào cần đi khám?

Người mắc cúm hoặc cảm lạnh nên cân nhắc đi khám nếu:

• Sốt cao kéo dài.
• Ho ngày càng nặng.
• Sốt đã giảm nhưng sau đó quay trở lại.
• Không ăn uống được.
• Mệt nhiều bất thường.
• Triệu chứng không cải thiện sau nhiều ngày.
• Người bệnh thuộc nhóm nguy cơ cao.

Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám sớm

Cần đến cơ sở y tế nếu xuất hiện:

• Khó thở.
• Thở nhanh.
• Đau ngực.
• Tím môi.
• Lừ đừ.
• Khó đánh thức.
• Co giật.
• Không uống được nước.
• Đi tiểu rất ít.
• Cơ thể mất nước rõ.
• Triệu chứng xấu đi nhanh chóng.

Ở trẻ nhỏ, cần đặc biệt theo dõi tình trạng thở, uống sữa hoặc nước, mức độ tỉnh táo và màu da.

Những sai lầm thường gặp khi phân biệt cúm A và cảm lạnh

Nghĩ rằng hắt hơi nhiều là cúm A

Hắt hơi và sổ mũi thường nổi bật hơn ở cảm lạnh.

Cúm thường gây triệu chứng toàn thân rõ hơn.

Nghĩ rằng không sốt thì không phải cúm

Không phải người mắc cúm A nào cũng có sốt.

Do đó cần xem xét toàn bộ triệu chứng.

Tự mua kháng sinh khi ho và đau họng

Ho và đau họng do virus không cần kháng sinh trong hầu hết trường hợp.

Cố gắng làm việc dù đang rất mệt

Cúm có thể khiến cơ thể cần nhiều thời gian nghỉ ngơi.

Làm việc quá sức có thể khiến người bệnh cảm thấy kiệt sức hơn.

Chủ quan khi triệu chứng đột nhiên nặng lên

Nếu đã có dấu hiệu cải thiện nhưng sau đó:

• Sốt trở lại.
• Ho nhiều hơn.
• Khó thở.

thì nên đi khám.

Câu hỏi thường gặp

Cúm A có phải cảm lạnh không?

Không.

Cúm A do virus cúm type A gây ra, trong khi cảm lạnh có thể do nhiều loại virus khác nhau.

Hai bệnh có một số triệu chứng giống nhau nhưng mức độ và diễn tiến thường khác nhau.

Làm sao nhận biết nhanh cúm A?

Cúm A thường được nghĩ đến nhiều hơn nếu bệnh:

• Khởi phát nhanh.
• Sốt cao.
• Đau nhức toàn thân.
• Đau đầu.
• Mệt nhiều.

Tuy nhiên, muốn xác định chắc chắn đôi khi cần thăm khám hoặc xét nghiệm phù hợp.

Cảm lạnh có gây đau nhức không?

Có thể.

Tuy nhiên, mức độ thường nhẹ hơn so với cúm.

Cảm lạnh có cần dùng thuốc kháng virus không?

Thông thường không.

Điều trị cảm lạnh chủ yếu tập trung vào giảm triệu chứng và nghỉ ngơi.

Cúm A có tự khỏi không?

Nhiều người khỏe mạnh có thể hồi phục mà không gặp biến chứng.

Tuy nhiên người thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc có dấu hiệu nặng cần được đánh giá y tế.

Bị cảm lạnh nhiều ngày không khỏi có sao không?

Một số triệu chứng như ho hoặc nghẹt mũi có thể kéo dài.

Tuy nhiên, nếu tình trạng không cải thiện, sốt kéo dài hoặc xuất hiện triệu chứng nặng hơn thì nên đi khám.

Kết luận

Cúm A và cảm lạnh đều là các bệnh đường hô hấp do virus và có nhiều triệu chứng giống nhau.

Cảm lạnh thường khởi phát từ từ, nổi bật với sổ mũi, nghẹt mũi và hắt hơi. Trong khi đó, cúm A thường xuất hiện nhanh hơn, dễ gây sốt cao, đau đầu, đau nhức cơ thể và mệt mỏi rõ rệt.

Phần lớn trường hợp có thể hồi phục với nghỉ ngơi, uống đủ nước và chăm sóc phù hợp. Tuy nhiên, cúm A có nguy cơ gây biến chứng cao hơn, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

Nếu xuất hiện khó thở, đau ngực, lừ đừ, mất nước hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi sau khi đã có dấu hiệu cải thiện, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được đánh giá.